Ένας στους δέκα

του Λαέρτη Βασιλείου

Για να γιορτάσει τα δέκα χρόνια του Θεάτρου του Νέου Κόσμου ο Θεοδωρόπουλος βρήκε, ίσως, τον καλύτερο τρόπο: να ανοίξει ( όχι για πρώτη φορά) το θέατρό του σε μια κοινωνική ομάδα που δεν τα βρίσκει όλα ρόδινα αλλού. Σε μια ομάδα που ο κοινωνικός αποκλεισμός είναι συνήθης, ίσως μάλιστα δεδομένος, παρότι ειδικά εμείς ως Έλληνες θα έπρεπε λόγω της πρόσφατης ιστορίας μας να είμαστε αρκούντως ευαισθητοποιημένοι στο ζήτημα της μετανάστευσης. Τρεις νέοι ηθοποιοί και ένας σκηνοθέτης από Βαλκανικές χώρες προσπαθούν με χιούμορ και αυτοσαρκασμό να μας δείξουν πως είναι να είσαι --οικονομικός κυρίως--μετανάστης στη χώρα μας.

Και εδώ κάπου αρχίζει η εγγενής δυσκολία του εγχειρήματος: ο ηθοποιός οφείλει πριν βγει στη σκηνή να ξεχνάει ποιος είναι και να μπαίνει στο σώμα και την ψυχολογία κάποιου άλλου. Ήδη αυτό από μόνο του είναι αρκούντως δύσκολο. Πόσο εύκολο είναι, άραγε, να δημιουργήσει ένα χαρακτήρα βασισμένο σε τραυματικές εμπειρίες και βιώματά του; Ενώπιον θεατών εν δυνάμει ευαισθητοποιημένων ή εθνικιστών ο Κρις, ο Ένκελεντ και ο Δαυίδ θα ξαναπεράσουν πολλά βράδια ακόμη τις δυσκολίες και τα βάσανα που υπέστησαν όχι μόνο (και ίσως όχι τόσο) οι ίδιοι, αλλά οι συμπατριώτες τους Αλβανοί, Ρώσοι, Γεωργιανοί και λοιποί μετανάστες που ζήτησαν, παράνομα ή μη, μια καλύτερη ζωή στη χώρα μας. Η παράσταση συμπυκνώνει νοήματα και καταστάσεις που σχετίζονται με τη σεξουαλική και εργασιακή εκμετάλλευση, τον κοινωνικό αποκλεισμό, τη βία, τη μοναξιά των μεταναστών, όμως με χιουμοριστική, ευαίσθητη ματιά που δε φέρνει επ’ ουδενί ψυχοπλάκωμα.

Αυτές οι χιουμοριστικές πινελιές, η πικρή συνειδητοποίηση που διακρίνει το σκηνοθέτη και τους ηθοποιούς του κάνει μια παράσταση με εγγενές αρνητικό φορτίο όσον αφορά τη θεματική να αποκτήσει ένα πιο ανάλαφρο περίβλημα. Όχι ότι θα αποφύγει ο θεατής τον προβληματισμό, ούτε και θα ‘πρεπε. Γιατί, ως χώρα δέκτης μεταναστευτικού κύματος η Ελλάδα έχει τους δικούς της απάνθρωπους κανόνες: ο μετανάστης θα αναγκαστεί ενδεχομένως να ακούει σε ελληνικό όνομα, να υποστεί την ξενοφοβία, να ξοδέψει ώρα, χρήμα και κάθε απόθεμα υπομονής για να του εκδοθούν ή ανανεωθούν τα απαραίτητα για την παραμονή και εργασία στη χώρα έγγραφα. Πάντα όμως θα μένει ξένος, όσο κι αν προσπαθήσει να ενταχτεί. Ο παντοτινός διαχωρισμός same και other θα τον κυνηγάει κατά πόδας. Έτσι θλιβερά μας τα εξιστορούν οι τρεις ηθοποιοί, όμως το ίδιο το γεγονός ότι τους δόθηκε βήμα έκφρασης μας αφήνει να διατηρούμε ελπίδες ότι η ξενοφοβία έχει αρχίσει ήδη να υποχωρεί.

Επιπλέον, το όλο εγχείρημα μοιάζει με θεραπευτική εμπειρία για τους συντελεστές του. Θέατρο που όχι μόνο φέρνει την κάθαρση στο θεατή, αλλά και της επούλωση του τραύματος για τον υποκριτή(ηθοποιό) μέσα από την τριβή με τις μνήμες και όχι την απώθησή τους. Ο ελληνοαλβανικής καταγωγής Λαέρτης Βασιλείου στήνει στο Θέατρο του Νέου Κόσμου μια ολοκληρωμένη παράσταση ενταγμένη απόλυτα στη σύγχρονη προβληματική της οικονομικής μετανάστευσης, ένα άριστο δείγμα κοινωνικού θεάτρου που φέρνει το θεατή αντιμέτωπο με τις τύψεις του.

---

Διαμόρφωση κειμένου - Σκηνοθεσία: Λαέρτης Βασιλείου
Δραματουργική επεξεργασία: Σύλβια Λιούλιου
Σκηνικά: Άγγελος Μέντης
Κοστούμια: Μαρία Ηλία
Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης
Βίντεo: Ελένη Αγγελοπούλου
Παίζουν: Δαβίδ Μαλτέζε, Κρις Ραντάνοφ, Ένκελεντ Φεζολλάρι

Θέατρο Νέου Κόσμου- Δώμα
Αντισθένους 7 & Θαρύπου, 210-9212900

Ιστορίες με ηχώ

της Ομάδας Playback Ψ

Η αποτελεσματικότητα και η αντικειμενική επιτυχία μιας παράστασης σε θεωρητική και πρωτογενή βάση έγγειται στο κατά πόσο αυτή η παράσταση κατορθώνει να αναπτύξει έναν ικανοποιητικό βαθμό οικειότητας μεταξύ σκηνής και πλατείας, θεατών και ηθοποιών, αλλά και επιπλέον εξαρτάται από τον βαθμό ενότητας που θα ανατυχθεί μεταξύ των ίδιων των θεατών ώστε όλοι μαζί αυτοί να νιώθουν, πέρα από ξεχωριστές οντότητες που αναγνωρίζουν κάτι κατάδικό τους και προσωπικό εκεί πάνω, ένα ενοποιημένο σύνολο ανθρώπων που για δύο ώρες τελοσπάντων έγιναν ο αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυρας μιας κοινής έστω θεατρικής εμπειρίας. Στο θέατρο μας νοιάζει με δυό λόγια το πάρε - δώσε και το μεταξύ μας, πάνω, κάτω, πάνω και κάτω απ' τη σκηνή. Ολόκληρη αυτή η διαδικασία εμπεριέχει τις θεατρικές, τις ψυχολογικές, τις κοινωνικές και -γιατί όχι;- και τις πολιτικές παραμέτρους της.

Το Playback είναι ένα ιδιαίτερο είδους θεάτρου που ξεκίνησε από την Αμερική κυρίως ως θέατρο εμψύχωσης με θεραπευτικούς και εκπαιδευτικούς στόχους, σε σχολεία, σε ψυχιατρεία, σε κέντρα απεξάρτησης, σε φυλακές. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα είδος αυτοσχεδιαστικού θεάτρου που συνδυάζει τεχνικές του σωματικού θεάτρου με την έννοια της σωματικής εκφραστικότητας και πλαστικότητας αλλά συνδυασμένες με στοιχεία δραματοθεραπείας, ψυχοδράματος και κοινωνικού θεάτρου. Ο στόχος είναι να ξεθαρρέψει το κοινό, να μιλήσει, να μοιραστεί την δική του ιστορία με αφορμή μια λέξη, μια κατάσταση, ό,τιδήποτε προκαλέσει στην ουσία το υποσυνείδητό του να εκδηλωθεί. Μια ομάδα ειδικά εκπαιδευμένων ηθοποιών αναλαμβάνει κάτω από τον εποπτεία ενός συντονιστή - σκηνοθέτη να παρουσιάσει την ιστορία που ο εκάστοτε θεατής τους εμπιστεύεται. Η παράσταση σχηματίζεται επί τόπου και είναι κάθε μέρα διαφορετική με ζωντανά φώτα και μουσική ενώ οι ηθοποιοί αξιοποιούν αντικείμενα, μουσικά όργανα καθώς και γενικώς τα εκφραστικά τους μέσα για να ικανοποιήσουν "όλα τα" δραματικά ή κωμικά μας κατά περίσταση "γούστα". Αποτυπώνουν με αδρές γραμμές με έναν ιδιαίτερο τρόπο την ιστορία μας.

Για τους πιό δύσπιστους, ναι, τα όρια ανάμεσα στο συμβατικό θέατρο και την ψυχοθεραπεία είναι ευτυχώς διακριτά αφού ακόμα και στις πιό φορτισμένες περιπτώσεις τα πράγματα δεν αφήνονται να ξεφύγουν πέρα από ένα σημείο. Άλλωστε ο συντονιστής συνήθως έχει και πείρα ψυχολόγου και επιπλέον κανένας δε θα σας εξαναγκάσει στο κάτω κάτω και με το ζόρι να μιλήσετε. Και εν τέλει το αποτέλεσμα είναι μια τόσο αγαπησιάρικη ατμόσφαιρα που αναπτύσσεται μεταξύ όλων των συντελεστών της παράστασης, τόσο των ηθοποιών δηλαδή όσο και των θεατών της, που αξίζει έστω και για λίγο μια ευγενική παραχώρηση από τον τόσο πολύτιμο και περισπούδαστο εγωισμό που το μόνο που έχει καταφέρει είναι να μας αποξενώνει. Τολμήστε το!

---

Σκηνοθεσία: Λάμπρος Γιώτης

Μουσική:Κατερίνα Ελοσίτου
Παίζουν:Χρήστος Θεοχαρόπουλος, Αντώνης Ιορδάνου, Βέρα Λάρδη, Γιώργος Τζωρτζής, Χριστίνα Φραγκιαδάκη

Εταιρεία Δραματικής Έκφρασης και Θεραπείας Παλμός

Θέατρο Βικτώρια - Φουαγιέ

Μαγνησίας 5 & Γ΄Σεπτεμβρίου 119, 210 8233125

Ανθρώπινες Φωνές

του Jean Cocteau

Οι Ανθρώπινες Φωνές ανέβηκαν σε χρόνο dt το καλοκαίρι, στα πλαίσια της (πολύ καλής) έκθεσης ο Jean Cocteau στην Ελλάδα στο Μουσείο Μπενάκη, σε μια προσπάθεια να παρουσιαστεί σφαιρικά το έργο του «πολυμήχανου ποιητή». Ο δαιμόνιος Σταμάτης Φασουλής που έστησε την παράσταση, σκέφτηκε να την επαναλάβει για ένα μήνα και στο Δημήτρης Χορν, μιας και η πρεμιέρα του Τρέντι (που θα ξανά-σφυρίξει τρεις φορές) αργεί ακόμα (προέχουν οι Producers στο Αλίκη).

Και γιατί να μη σκεφτεί την επανάληψη ο Φασουλής; Η παράσταση είχε όλα τα υλικά να πάει περισσότερο απ’ τις τέσσερις παραστάσεις του καλοκαιριού. Και Πέμη Ζούνη και συλλεκτική εμφάνιση Χριστόφορου Παπακαλιάτη και τρία θρυλικά πιασάρικα μονόπρακτα από τα πιο λαμπερά του Cocteau. Γιατί αυτό είναι οι Ανθρώπινες Φωνές, μια τριπλέτα από τα μονόπρακτά Η Ανθρώπινη Φωνή, Ο Ψεύτης και Ο Ωραίος Αδιάφορος, τα οποία ο θεατρίνος Φασουλής τα συνέδεσε με ένα πολύ γοητευτικό τρόπο ώστε να αποτελούν μια ενιαία παράσταση. Τα ίδια τα έργα από μόνα τους άλλωστε είναι τόσο σκανδαλιστικά σύγχρονα και ενδιαφέροντα, παρά τα 70 χρόνια που μας χωρίζουν από τη συγγραφή τους, που θα κρατήσουν την προσοχή σας αμείωτη απ’ την αρχή ως το τέλος.

Η Πέμη Ζούνη μας αιφνιδιάζει, παραμερίζοντας κάθε ίχνος πόζας και μανιέρας που μας έχει συνηθίσει τα τελευταία χρόνια (κι αν υπάρχει ένα έργο που η μανιέρα της θα μπορούσε να βασιλέψει είναι σίγουρα Η Ανθρώπινη Φωνή). Επί κοντά 40 λεπτά πραγματοποιεί έναν πραγματικό άθλο, παίρνοντας ένα χιλιοπαιγμένο μονόλογο και κεντώντας τον με λεπτές ψυχολογικές αποχρώσεις. Ο Φασουλής έχει διεισδύσει τόσο βαθιά στην προδομένη γυναικεία ψυχολογία και την έχει διδάξει με τόση ακρίβεια στη Ζούνη που ακόμα κι αν γνωρίζετε το έργο θα παρακολουθείτε με κομμένη την ανάσα την ακροβασία μιας γυναίκας απ’ την προσποίηση στην ξεκάθαρη απόγνωση. Στον δε Ωραίο Αδιάφορο η Ζούνη μας πάει στο άλλο άκρο, πλάθοντας με αστραφτερή γοητεία τον κωμικοτραγικό χαρακτήρα μιας αγνοημένης ζηλιάρας, και οργώνει τη σκηνή σε ένα διαρκές παιχνίδι με το κοινό και το κείμενο.

Κι ανάμεσα σ’ αυτές τις δυο μεγάλες (χωρίς ίχνος υπερβολής) θεατρικές στιγμές, έρχεται κι ένα ιντερμέδιο που δεν καταλαβαίνει κανείς για ποιο λόγο διακόπτει τη ροή, πέρα απ’ το να αποφορτίσει την ατμόσφαιρα απ’ την ένταση της ανθρώπινης φωνής . Ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης σαν άλλος Σαρλό, παίρνει στα χέρια του τον Ψεύτη, ένα μονόπρακτο τόσο πνευματώδες και αβανταδόρικο που είναι κατόρθωμα να μη λάμψει ο ηθοποιός, και απλά το εκτελεί. Ένα τέταρτο απίστευτης ευφυΐας εκστομίζεται και εξατμίζεται αυτοστιγμεί διανθισμένο με άγαρμπες κινήσεις, αμήχανα γελάκια και άστοχες μούτες. Είναι περισσότερο από εμφανής η προσπάθεια του Φασουλή να δείξει απ’ ακριβώς στον Παπακαλιάτη τι έπρεπε να κάνει (και μπορεί κανείς εύκολα να διακρίνει τον ίδιο το σκηνοθέτη πίσω από το παίξιμο του ηθοποιού), είναι όμως εξίσου εμφανής κι η ανικανότητα του δεύτερου ακόμα και να μαϊμουδίσει τον Ψεύτη.

Αν μπορέσετε να απομονώσετε αυτό το τέταρτο της παράστασης από την υπόλοιπη βραδιά, θα σας πρότεινα ανεπιφύλακτα να πάτε στο Χορν για να δείτε δυο σπουδαίους μονολόγους (τον Ψεύτη δυστυχώς δεν τον υπολογίζω καν) να κατοχυρώνονται στη μνήμη σας σε μια εξαιρετική ερμηνεία.

---

Σκηνοθεσία: Σταμάτης Φασουλής

Σκηνικά- Κοστούμια: Γιώργος Γαβαλάς

Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης
Παίζουν: Πέμυ Ζούνη, Χριστόφορος Παπακαλιάτης

Ελληνική Θεαμάτων

Θέατρο Δημήτρης Χορν

Αμερικής 10, 210-3612500

Φούστα Μπλούζα

Των Μ. Ρέππα - Θ. Παπαθανασίου


Ο Γιώργος Χρονάς στην Ωδή στη Μαίρυλιν Μονρόε μεταξύ προκλήσεων και προσκλήσεων καλεί να ζωγραφίσουμε πάνω στο σώμα της πρωταγωνίστριας όλες τις εμμονές, τις ψυχώσεις και τις νευρώσεις μας, τις πληγές και τα απωθημένα θέλω μας, τις κρυφές επιθυμίες και τις λαχτάρες που μένουν πάντα ευχές, προσευχές και κατάρες μας. Λέει λοιπόν ο ποιητής μια μεγάλη αλήθεια. Ό,τι στοιχειώνει ανά πάσα στιγμή τη ζωή και την ψυχή μας το φοράμε καπέλο στον αποδιοπομπαίο τράγο μας κι αυτό το πτώμα, το στολισμένο μ' ό,τι πρόκαμε να νιώσει η θλίψη μας, το διακορευμένο από όσο άντεξε στην αναμέτρηση του μαζί μας, το βαφτίζουμε και το εκθέτουμε θέαμα στη βορά των αδηφάγων ματιών μας, το σταυρώνουμε και με την ψυχή μας γελάμε.

"Τα σα εκ των σων σοι προσφέρωμεν κατά πάντα και δια πάντα" λέγοντας αυτόν τον βιασμό μας. Ποιό πρόσωπο είναι το πλέον κατάλληλο λοιπόν για να αντέξει αυτήν την προβολή και την προσβολή πέρα από την πασίγνωστη, λαμπερή και ταυτόχρονα τραγική Μαίρυλιν; Γιατί ο ηθοποιός, ως γνωστόν, και κατά συνέπεια το θέαμα είναι η ζωντανή αποτύπωση της εποχής μας, όπως είχε πει ένας άλλος ποιητής παλαιότερα, κι αυτό που προβάλλεται είναι αυτό που σταυρώνεται για να προσκυνηθεί όπως είπε πιό πρόσφατα και η Λίνα.

Θεώρησα την εισαγωγή αυτή απαραίτητη γιατί στην παράσταση που παρακολούθησα ερχόμουν διαρκώς αντιμέτωπος πέρα και πάνω από τις τραγελαφικές επί σκηνής καταστάσεις με τον περίφημο πίνακα του Γουόρχολ με τη Μαίρυλιν σε αντίγραφα τέσσερα και πολύχρωμα που δέσποζε ψηλά στην όψη του σκηνικού σε ένα μεγαλείο ανυπέρβλητο σαν φωτεινός Θεός σηματοδότης. Σοφή σκηνογραφική επιλογή. Γιατί πάνω και πέρα από μια εμπορική παράσταση εδώ έχουμε να κάνουμε με λαϊκή τέχνη. Pop art αν προτιμάτε.Ο Μιχάλης Ρέππας και ο Θανάσης Παπαθανασίου έστησαν στο θέατρο της Πειραιώς 131 μια πολύ καλή εμπορική παράσταση. Εν ολίγοις, η υπόθεση ασχολείται με τις περιπέτειες που προκαλεί στη ζωή των μεγαλοαστών ηρώων μας η έλευση του πρώτου άνδρα της συζύγου του ζευγαρίου, Θανάση, ο οποίος μετά την εγχείριση αλλαγής φύλου που υπέστη επανέρχεται ως Φλορίντα για να γνωρίσει τον 17χρονο γιό που του γέννησε το "αμαρτωλό" παρελθόν του.

Με τα γνώριμά υλικά και τον τρόπο τους κάτω από την επιφάνεια μιας εύπεπτης κωμωδίας παρεξηγήσεων ο Ρέππας και ο Παπαθανασίου έστησαν ένα θέαμα αυθόρμητο και λαϊκό που φέρει εντέχνως αφομοιωμένους όλους τους προκατόχους τους στην κωμωδία ηθών, την commedia dell' arte και την γαλλική φαρσοκωμωδία από τον Σαίξπηρ, τον Μολιέρο, τον Γκολντόνι, τον Κουρτελίν και τον Μαριβώ μέχρι στα καθ' ημάς τον Σακελλάριο και τον Γιαννακόπουλο, τον Γιαλαμά και τον Πρετεντέρη.

Πιστοί και φιλότιμοι στο οργανωμένο "έγκλημα" των συγγραφέων - σκηνοθετών και οι ηθοποιοί μας χάρισαν μια πολύ ζωντανή και κεφάτη παράσταση που μάλλον δεν θα αρκεστεί στον ένα μόνο χρόνο επιτυχίας με προεξέχουσες τις μορφές της Ρωσίδας υπηρέτριας Σοφίας Μουτίδου, του κραυγαλέα γκέι αμπιγιέρ της Φλορίντα και φαν της Δέσποινας Βανδή Πάνου Σταθακόπουλου, του συντηρητικού έως και φασίστα βεβαίως βεβαίως Λυκειάρχη Τάκη Παπαματθαίου και της χαμένης στον κόσμο του ζεν, της ψυχανάλυσης, αλλά και της υστερικής ανυστερόβουλης μοναξιάς των 45 Μαρίας Κατσανδρή.

---

Σκηνοθεσία: Θανάσης Παπαθανασίου, Μιχάλης Ρέππας
Σκηνικά: Αντώνης Δαγκλίδης
Κοστούμια: Έβελυν Σιούπη
Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος
Παίζουν: Δάφνη Λαμπρόγιαννη, Αλέξανδρος Αντωνόπουλος, Ελισάβετ Μουτάφη, Λεωνίδας Καλφαγιάννης, Ελένη Κρίτα, Μαρία Κατσανδρή, Σοφία Μουτίδου, Τάκης Παπαματθαίου, Πάνος Σταθακόπουλος

Ελληνική Θεαμάτων

Θέατρο Πειραιώς 131
Πειραιώς 131, 210 - 3450922

Όταν είδα το 100% τέλειο κορίτσι για μένα | Video Report

του Haruki Murakami

Επειδή λατρεύουμε το Murakami --και σας προτρέπουμε, εκτός των άλλων, να αγοράσετε όποιο βιβλίο του βρείτε μπροστά σας-- και επειδή λατρέψαμε εξίσου(πέρυσι την Άνοιξη) την επιτυχημένη απόπειρα της Γεωργίας Μαυραγάνη να αναπλάσει το χιούμορ και την ονειρική ποιότητα του διηγήματος το 100% τέλειο κορίτσι με θεατρικά μέσα, σας χαρίζουμε μερικά λεπτά από την παράσταση που σας περιμένει όλους για δεύτερη χρονιά στο θέατρο Επί Κολωνώ. Enjoy.

---

Σκηνοθεσία: Γεωργία Μαυραγάνη
Μουσική: Μάνος Ροβίθης
Παίζουν: Αντώνης Ντουράκης, Βάσω Καβαλιεράτου

Θέατρο Επί Κολωνώ, Φουαγιέ
Ναυπλίου 12, γέφυρα Λένορμαν, Κολωνός, 210-5138067

Νυχτερίδες

της Λένας Κιτσοπούλου

Ασίπκα σημαίνει λάθος στα ρώσικα, όμως η νεοσύστατη ομάδα με το όνομα της πιο αδικαιολόγητης ανθρώπινης πράξης, μάλλον τα έχει κάνει μέχρι τώρα όλα σωστά. Καταρχήν αποτελείται από πέντε δροσερές νέες με έντονα ζυγωματικά και τα πιο εμπνευσμένα ονόματα: Ιώ, Αθηνά, Αλεξάνδρα, Ειρήνη, Μαρία. Δεύτερον, διαλέγει ως δραματουργικό υλικό κείμενο που έχει γράψει μια ηθοποιός. Όχι, φυσικά, οποιαδήποτε ηθοποιός, αλλά η Λένα Κιτσοπούλου που κατάφερε να βάλει τόση ζωή μέσα στην πρώτη της συλλογή διηγημάτων, ώστε να πείσει το περιοδικό «Διαβάζω» να της απονείμει το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου πεζογράφου.

Ευτυχέστατη συγκυρία, λοιπόν, οι εικόνες που κατέκλυσαν το νου μιας αγαπημένης ηθοποιού να παίρνουν σάρκα και οστά από πέντε νεότερες, εξίσου ταλαντούχες και γεμάτες ασυγκράτητη δύναμη –και αυτό είναι το τρίτο προσόν της ομάδας. Η ομάδα χρειάστηκε προφανώς και ανδρικό μάτι, έτσι ο Δημήτρης Μπίτος ανέλαβε να σκηνοθετήσει το εγχείρημα και να φέρει το κείμενο στα μέτρα της σκηνής, ή καλύτερα του τραπεζιού. Οι ήρωες που ζωντανεύουν κυριολεκτικά ανάμεσά μας είναι θηλυκού όσο και αρσενικού γένους, κάθε ηλικίας, κάθε ψυχολογικής κατάστασης. Κάθε άλλης, εκτός της νηφαλιότητας, βέβαια, γιατί τα ξεσπάσματα και οι εξομολογήσεις τους έρχονται από αισθήματα που βράζουν μέσα τους, τινάζονται και θέλουν να βρουν διέξοδο στο φως, έξω από το σώμα, γι’ αυτό γίνονται λόγια, τραγούδια, ξεψυχισμένα, εξοργισμένα, βιαστικά.

Μόνα σκηνικά αντικείμενα τσιγάρα και αναπτήρας, γιατί το σηκώνει ένα τσιγάρο τα θέματα που διαπραγματεύονται οι μικρές ιστορίες των κοριτσιών (θάνατος, αρρώστια, ξεπαρθένεμα), ένα ραδιοφωνάκι που συντονίζεται τυχαία(;) κι ένα παιδικό σκοινάκι. Και ένα μακρύ σκουλαρίκι. Απορίας άξιο πως κατάφεραν με τόσα λίγα να να στήσουν με τέτοια εντέλεια το μυστικό τους δείπνο και να μας κάνουν κοινωνούς σε τόσα πολλά: γέλιο, δάκρυα και έντονη ταύτιση. Αν πάλι χρειαστεί να ξεχωρίσω κάποια μεταξύ τους, θα δυσκολευτώ πολύ να απαντήσω. Και οι πέντε ήταν υπέροχες, ίσως όμως να έβαλα στην καρδιά μου αυτή που μου είναι πλέον πιο οικεία: τη Μαρία Λειβαδάρου που καθόταν δίπλα μου και μπορούσα να δω την ένταση, τον πυρετό από το πλάσιμο του ρόλου να διαπερνούν το σώμα και τα αεικίνητα χέρια της.

(Photo courtesy of Georgios Makkas)

---

Σκηνοθεσία-θεατρική προσαρμογή: Δημήτρης Μπίτος
Σκηνικά: Δαμιανός Κοντός
Φωτισμοί: Νίσος
Παίζουν: Αθηνά Βαμβακά, Ιώ Βουλγαράκη, Ειρήνη Δράκου, Αλεξάνδρα Καζάζου, Μαρία Λειβαδάρου

της ομάδας Ασύπκα

Bios
Πειραιώς 84, 210-3425335

Ο Βυσσινόκηπος

του Άντον Τσέχωφ

Αν το όνομα ενός γνωστού θεατρικού έργου και ενός εξίσου γνωστού συγγραφέα είναι ικανό να προτρέψει κάποιον να επιλέξει την παράσταση που θα γεμίσει τη βραδιά του, τότε στην περίπτωση αυτή, θα βρεθεί προ μεγάλης εκπλήξεως. Γιατί, ναι, το σύνηθες είναι κάτι τόσο κλασικό όπως ο Τσέχωφ να ανεβάζεται κλασικά ή έστω μόνο με σκηνογραφικές και άλλες εξωτερικές μόνο καινοτομίες. Η εταιρεία θεάτρου Άσκηση, όμως, τόλμησε το αδιανόητο (και μάλιστα για δεύτερη χρονιά, ύστερα από το περσινό America Hurrah): να πειραματιστεί όσο δεν παίρνει με ένα από τα κλασικότερα των θεατρικών και να φέρει το όλο πράγμα σε τέτοια άκρα, που δύσκολα μπορεί να καυχιέται για κατευχαριστημένους, όχι όμως και για μη ταρακουνημένους θεατές (κυριολεκτικά).

Όπως η τέχνη δεν χρειάζεται να ‘ναι απαραίτητα ευχάριστη, έτσι και ο πειραματισμός. Προτείνει κάτι νέο, ασυνήθιστο, που εκ των πραγμάτων δε συμφωνεί με το παγιωμένο γούστο των πολλών, και κάποτε ίσως με τη σειρά του κι αυτό να παγιωθεί. Κάπως έτσι έγινε με την performance, που όταν ξεκίνησε όλοι κοιτούσαν περίεργα και τώρα δεν κάνει πια εντύπωση, όντας απλώς μια ακόμη υποκατηγορία θεατρικής πρακτικής. Το πείραμα της Άσκησης όμως, είναι οριακά δυσάρεστο.

Και το «οριακά δυσάρεστο» δεν έχει να κάνει με το υποκειμενικό βέβαια γούστο, αλλά με τις καθαρά αντικειμενικές φυσικές αντοχές του ανθρώπου, που έχουν πολλά να προσάψουν αρχικά στη διάρκεια της παράστασης. Με τρεις γεμάτες ώρες (200 λεπτά, για την ακρίβεια, με διάλειμμα στο δίωρο!) ο Βυσσινόκηπος δοκιμάζει και τον πιο εκπαιδευμένο θεατή για δύο λόγους: τον αναγκάζει να υποστεί λογιών-λογιών εκκωφαντικούς θορύβους και φωνές και του δίνει ελάχιστο αφηγηματικό πάτημα. Ο καημένος ο Τσέχωφ λειτουργεί εδώ εντελώς ως πρόσχημα στις φιλοσοφικές και σωματικές αναζητήσεις της ομάδας, με το έργο του για την νέα τάξη πραγμάτων που έρχεται να ανατρέψει (καταστρέφοντας) την παλιά στη Ρωσία των αρχών του προηγούμενου αιώνα να προσεγγίζεται μέσω του γκροτέσκου και της φάρσας. Μάλιστα, η εμμονή στα εξωτερικά σχήματα (slapstick κτλ) είναι τέτοια, που κάθε νόημα και έμφαση στο λόγο απεμπολείται εντελώς. Η εκφορά πασχίζει να στερήσει από το λόγο κάθε ουσία, οι ηθοποιοί εκφωνούν το κείμενο απνευστί, μονοκοπανιά, και μόνο κάποιες στιγμές ουρλιάζουν υπέρ του δέοντος σε ορισμένες φράσεις και λέξεις. Είναι από τις φορές που πραγματικά εκτιμά κανείς τη δυσκολία του να είσαι ηθοποιός και να δίνεις τέτοια μάχη να χειραγωγήσεις το υλικό σου κάθε μέρα, σε αφήνει κατάκοπο.

Η παράσταση έχει εξαιρετική μουσική, στο ενδιάμεσο της ανυπόφορης φασαρίας, καθώς και treat στο διάλειμμα, κάτι σα δωροδοκία ας πούμε για να μείνεις και στο δεύτερο μέρος. Το υπόγειο γκαράζ έχει απίθανα ταιριαστή ατμόσφαιρα με το θέμα του Βυσσινόκηπου --σε βάζει να σκέφτεσαι ότι είναι αυτό που έμεινε μετά το κόψιμο των δέντρων--και η έκπληξη της έναρξης συνεχίζεται για λίγο ακόμα: ο μικρός Νικόλας Κασιδάκος παίζει σε μια σκάφη με τα καραβάκια του, καρφώνει το κοινό μέχρι να το κάνει να νιώσει άβολα και ξεκαρδίζεται στα γέλια. Γιατί η ζωή δεν είναι παρά μόνο μια φάρσα, όχι όμως ότι χρειάζεται να χάσουμε τρεις πολύτιμες ώρες για να το μάθουμε. Από την άλλη, η παράσταση βγάζει το θεατή τόσο πολύ από το context κι έτσι ξεχνιέται στο τέλος να κάνει τις απαραίτητες συγκρίσεις. Δε θυμάται πλέον ούτε πως ήταν η Rampling που έπαιξε τη Ρανέφσκαγια στο The Cherry Orchard του Κακογιάννη, ούτε κανένα προηγούμενο ανέβασμα. Γιατί ετούτο εδώ είναι, στη ζωή μου, one of a kind.

---

Σκηνοθεσία: Περικλής Μουστάκης

Μετάφραση: Αρετή Μαθιουδάκη
Σκηνικά-κοστούμια : Άγγελος Αγγελή
Μακιγιάζ : Άγγελος Μέντης - Μαρία Ηλία
Μουσική επιμέλεια : Βασιλική Λεοντάρη
Φωτισμοί : Παναγιώτης Μανούσης
Παίζουν: Γιάννης Ιωάννου, Θανάσης Κουβούσης, Ελισάβετ Λουμπαρδιά, Στέφανος Λώλος, Ελένη Μαούνη, Στεφανία Μαρμαγγέλου, Σώζων Μπέσης, Κωνσταντίνος Παπαθεοδώρου, Ματίνα Περγιουδάκη, Λύσανδρος Σπετσιέρης, Δώρα Στυλιανέση, Φιντέλ Ταλαμπούκας, Νικόλας Κασιδάκος

Θέατρο Άσκηση
Φραγκούδη 18-20 (πίσω από το Πάντειο), 210 9236992